പായ്ക്കപ്പലുകളുടെ തണലിലെ ഈണങ്ങൾ

 പായ്ക്കപ്പലുകളുടെ തണലിലെ ഈണങ്ങൾ

അൽറായ അറബിക് പത്രത്തിന്റെ ഈ മാസം ഇറങ്ങിയ മാസികയിൽ (296 പതിപ്പിൽ) പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരി സഹ്‌റ അൽ സയ്യിദിന്റെ "الفن البحري: غناءٌ في ظلال الأشرعة" (കടൽക്കലകൾ: പായ്ക്കപ്പലുകളുടെ തണലിലെ ഈണങ്ങൾ) എന്ന പുസ്തകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള എന്റെ ആസ്വാദനക്കുറിപ്പ് അറബിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

അതിന്റെ മലയാളത്തിലുള്ള ലഘുവിവരണം ഇവിടെ പങ്കുവെക്കുന്നു.

കടൽ ഗൾഫ് ജനതയുടെ ജീവിതത്തിൽ വെറുമൊരു ഉപജീവനമാർഗമായിരുന്നില്ല; അവരുടെ സംസ്കാരത്തിന്റെയും സ്വത്വത്തിന്റെയും കൂട്ടായ ഓർമകളുടെയും അവിഭാജ്യഘടകമായിരുന്നു. കടൽപ്പാട്ടുകളിലും  ആചാരങ്ങളിലും കവിതകളിലും കഥകളിലുമെല്ലാം അതിന്റെ സാന്നിധ്യം ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയിരുന്നു. കാലം എത്ര കടന്നുപോയാലും, തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറിവന്ന ഈ പൈതൃകത്തിൽ കടലിന്റെ ശബ്ദവും താളവും ഇന്നും മായാതെ നിലനിൽക്കുന്നു.

ഈ സമുദ്രപൈതൃകത്തിന്റെ ചരിത്രവും സൗന്ദര്യവും ഒരുപോലെ അനാവരണം ചെയ്യുന്ന കൃതിയാണ് സഹ്‌റ അൽ സയ്യിദിന്റെ «الفن البحري: غناءٌ في ظلال الأشرعة». മുത്തുവാരലിന്റെയും നാവികജീവിതത്തിന്റെയും ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു പുസ്തകം എന്നതിലുപരി, ഒരു ജനതയുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങളും വികാരങ്ങളും അധ്വാനവും സ്വപ്നങ്ങളും പാരമ്പര്യങ്ങളും അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന സജീവമായ സാംസ്കാരിക രേഖയാണിത്. ഭൂതകാലത്തെയും വർത്തമാനകാലത്തെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പാലംപോലെ ഈ കൃതി നിലകൊള്ളുന്നു. അതിലൂടെ പൂർവികരുടെ ശബ്ദങ്ങളും ജീവിതകഥകളും പുതിയ തലമുറയിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തുന്നു.

ഒരുകാലത്ത് ഗൾഫിന്റെ കടലാഴങ്ങളിൽ മുത്തുതേടിയിറങ്ങിയവർ അനുഭവിച്ച ജീവിതം കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെയും സാഹസികതയുടെയും പ്രതീക്ഷയുടെയും കഥയായിരുന്നു. കുടുംബങ്ങളിൽനിന്ന് മാസങ്ങളോളം അകന്നുകഴിയുമ്പോഴും, കടലിന്റെ അനിശ്ചിതത്വങ്ങളെയും കൊടുങ്കാറ്റുകളെയും ജീവന് ഭീഷണിയായ സമുദ്രജീവികളെയും നേരിടുമ്പോഴും, അവരുടെ മനസ്സിൽ ഒരു സ്വപ്നമുണ്ടായിരുന്നു അപൂർവമായ ഒരു മുത്ത് സ്വന്തമാക്കുക. ആ മുത്ത് അവരുടെ ജീവിതത്തെയും കുടുംബത്തിന്റെ ഭാവിയെയും മാറ്റിമറിച്ചേക്കാം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മുത്ത് ഒരു വിലയേറിയ രത്നം മാത്രമായിരുന്നില്ല; അതിജീവനത്തിന്റെയും പ്രതീക്ഷയുടെയും ത്യാഗത്തിന്റെയും പ്രതീകമായിരുന്നു.

ഈ ജീവിതാനുഭവങ്ങളെ കൂടുതൽ ഹൃദയസ്പർശിയാക്കുന്നത് കടൽപ്പാട്ടുകളാണ്. വിരഹവും ഭയവും പ്രതീക്ഷയും ആഹ്ലാദവും അധ്വാനത്തിന്റെ താളവുമെല്ലാം അവയിൽ ഇഴചേർന്നിരിക്കുന്നു. ഫജ്‌രി, മുഖ്‌ലൂഫി, ഹദ്ദാദി, അദ്സാനി, ഹസാവി തുടങ്ങിയ പരമ്പരാഗത സംഗീതരൂപങ്ങളിലൂടെ ഗൾഫ് ജനതയുടെ വൈകാരികലോകം ഈ പുസ്തകം നമുക്കു മുന്നിൽ തുറന്നിടുന്നു. 

കപ്പലിൽ നാവികർക്ക് ആവേശവും ആശ്വാസവും പകർന്നിരുന്ന നഹ്ഹാമിന്റെ ശബ്ദം ഈ പൈതൃകത്തിന്റെ ഹൃദയസ്പന്ദനമായിരുന്നു. കഠിനമായ കടൽയാത്രകളിൽ ക്ഷീണിച്ച മനസ്സുകൾക്ക് ആശ്വാസം പകരുകയും കൂട്ടായ്മയുടെ ആത്മാവ് നിലനിർത്തുകയും ചെയ്ത ആ ശബ്ദം, ഒരു ഗായകന്റെ ശബ്ദം മാത്രമായിരുന്നില്ല; കപ്പലിന്റെ ആത്മാവായിരുന്നു.

കടലിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ ഒളിഞ്ഞിരുന്ന അപകടങ്ങളും ഈ പുസ്തകം നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ ധൈര്യവും പ്രകൃതിയുടെ ശക്തിയും തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ പോരാട്ടമായിരുന്നു മുത്തുവാരൽ ജീവിതം. അപകടകാരികളായ മത്സ്യങ്ങളും സമുദ്രജീവികളും ഏതു നിമിഷവും ജീവന് ഭീഷണിയാകാമായിരുന്നു. കടലിലിറങ്ങിയ പലരും തിരിച്ചെത്തിയില്ല; അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾ പ്രതീക്ഷയും ദുഃഖവും കടബാധ്യതകളും നിറഞ്ഞ ജീവിതവുമായി മുന്നോട്ടുപോയി. അങ്ങനെ ഓരോ മുത്തിനുപിന്നിലും ഒരു മനുഷ്യന്റെ അധ്വാനവും ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷയും ചിലപ്പോൾ ഒരു വലിയ ത്യാഗത്തിന്റെ കഥയും ഒളിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു.

മീയും ഗൈലാനും (مي وغيلان) എന്ന കഥ  ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഓര്മിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. യാഥാർഥ്യവും ഭാവനയും ഇഴചേർന്ന ഈ കഥ, പ്രകൃതിയെ നേരിടാനും അതിന്റെ വെല്ലുവിളികൾക്ക് പരിഹാരം കണ്ടെത്താനും മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധിക്കും സർഗാത്മകതയ്ക്കും കഴിയുമെന്ന ആശയത്തെ പ്രതിഫലിക്കുന്നത് ആയിരുന്നു. കടലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജനകീയ വിശ്വാസങ്ങളും കഥകളും അനുഭവങ്ങളും ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഭാവനാലോകത്തെ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു എന്നതിലേക്കും ചൂണ്ടുന്ന കഥ ആയിരുന്നു മീ  യുടെയും  ഗീലാന്റേയും. 

 ഈ പുസ്തകം അറബ്-അറബിതര വിദ്യാർഥികൾക്കും അറബ് സംസ്കാരത്തെയും പൈതൃകത്തെയും കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന ഗവേഷകർക്കും ഒരുപോലെ പ്രയോജനപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രധാന സ്രോതസ്സാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. നാടൻ പാട്ടുകൾ, കവിതകൾ, ആചാരങ്ങൾ, അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ, സമുദ്രജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചരിത്രവസ്തുതകൾ എന്നിവയിലൂടെ ഒരു ജനതയുടെ സാംസ്കാരിക സ്വത്വത്തെ അടുത്തറിയാനും ഈ പുസ്തകം  സഹായിക്കുന്നു. 

ഭാഷയുടെ അതിരുകൾക്കപ്പുറം ഈ അറിവുകൾ കൂടുതൽ വായനക്കാരിലേക്ക് എത്തേണ്ടതുണ്ട്. അതിനാൽ, ഈ കൃതി മറ്റു ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്നത് അറബ് സമുദ്രപൈതൃകത്തെ ആഗോളതലത്തിൽ പരിചയപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല.

ഈ പൈതൃകത്തിന്റെ സജീവസാന്നിധ്യം നേരിട്ടനുഭവിക്കാൻ എനിക്ക് അവസരം ലഭിച്ച ഒരു സന്ദർഭമുണ്ട്. ഒരിക്കൽ ഞാൻ കത്താറ പരമ്പരാഗത ധൗ ഫെസ്റ്റിവൽ  സന്ദർശിച്ചു. അവിടെ പഴയകാലത്ത് മുത്തുതേടിയിറങ്ങിയവർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന നിരവധി സമുദ്രോപകരണങ്ങൾ കാണാനും ഹൃദയത്തെ സ്പർശിക്കുന്ന കടൽപ്പാട്ടുകൾ കേൾക്കാനും കഴിഞ്ഞു. പുസ്തകത്തിന്റെ താളുകളിൽ വായിച്ചറിഞ്ഞ ചരിത്രവും പാരമ്പര്യവും എന്റെ കൺമുന്നിൽ ജീവൻവെച്ച് നിൽക്കുന്നതുപോലെയായിരുന്നു ആ അനുഭവം. ആ കാഴ്ചകളും ശബ്ദങ്ങളും കഴിഞ്ഞുപോയ ഒരു കാലത്തിന്റെ ഓർമപ്പെടുത്തലുകൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല, ഒരു ജനതയുടെ അധ്വാനത്തിന്റെയും അതിജീവനത്തിന്റെയും സാംസ്കാരിക സ്വത്വത്തിന്റെയും സാക്ഷ്യങ്ങളായിരുന്നു. ഖത്തറിന്റെയും ഗൾഫ് മേഖലയുടെയും സംസ്കാരത്തിൽ ഈ പൈതൃകം ഇന്നും ജീവിക്കുന്ന ഒരു ഓർമയായി നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന തിരിച്ചറിവ് ആ സന്ദർശനത്തെ എനിക്ക് കൂടുതൽ അർഥവത്താക്കി.

ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ താളുകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, ഗൾഫിന്റെ കടലാഴങ്ങളിൽനിന്ന് മുത്തുതേടിയിറങ്ങിയവർ വീണ്ടെടുത്ത അമൂല്യ മുത്തുകളെപ്പോലെ വിലപ്പെട്ട നിരവധി അനുഭവങ്ങളും അറിവുകളും നമുക്ക് കണ്ടെത്താനാകും. ഓരോ പേജും ഒരു കാലത്തിന്റെ ഓർമകൾ പേറുന്നു; ഓരോ കഥയ്ക്കു പിന്നിലും പൂർവികരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ നേർചിത്രം തെളിയുന്നു. ഓരോ കടൽപ്പാട്ടും ഇന്നും തിരമാലകൾക്കിടയിൽ മുഴങ്ങുന്നതുപോലെ അനുഭവപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ വായന കേവലം അറിവുനേടാനുള്ള പ്രവൃത്തിയല്ലാതായി, മറന്നുപോയ ഒരു കാലത്തിന്റെ ശബ്ദങ്ങളും വികാരങ്ങളും വീണ്ടെടുക്കുന്ന അനുഭവമായി മാറുന്നു.

ഒടുവിൽ, ഈ പുസ്തകത്തിൽ നാം കടലിനെക്കുറിച്ച് വായിക്കുക മാത്രമല്ല ചെയ്യുന്നത്; അതിന്റെ ശബ്ദം കേൾക്കുകയും ഉപ്പിന്റെ ഗന്ധം അനുഭവിക്കുകയും തിരമാലകൾക്കൊപ്പം അതിന്റെ ഓർമകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആ യാത്രയുടെ അവസാനം ചരിത്രത്തിന്റെയും അനുഭവങ്ങളുടെയും പൈതൃകത്തിന്റെയും അമൂല്യ മുത്തുകളുമായാണ് നാം മടങ്ങിയെത്തുന്നത്. കടലിന്റെ ആഴങ്ങളിൽനിന്ന് മുത്തുകൾ വീണ്ടെടുത്ത കടലിന്റെ മക്കളെപ്പോലെ, ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ താളുകൾക്കിടയിൽനിന്ന് ഒരു ജനതയുടെ സംസ്കാരവും ജീവിതവും ഓർമകളും നാം വീണ്ടെടുക്കുന്നു.

ഈ കൃതി നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നത് ഒരു വലിയ സത്യമാണ്, കടൽ തിരികെ കൊണ്ടുപോകുന്നത് മനുഷ്യന്റെ അധ്വാനത്തെയും സ്വപ്നങ്ങളെയും മാത്രമല്ല; അതിന്റെ തിരമാലകൾക്കിടയിൽ ഒരു ജനതയുടെ ചരിത്രവും സംസ്കാരവും പാട്ടുകളും തലമുറകളുടെ ഓർമകളും ഇന്നും ജീവിക്കുന്നു.